Nỗi lo này không phải không có lý khi có nơi, hai khu xã phương pháp nhau một đoạn đường rộng vài mét, ở thị trấn có nhà máy đóng gói tấm lợp fibro xi măng, tỉ lệ cư dân bận rộn ung thư cao gấp phổ thông lần thị trấn bên kia. Rồi tại một ngôi làng ung thư, đa số người dân và cả chính quyền đều chắc chắn nguyên do gây bệnh có can dự đến amiăng.
Sổ tử hãi hùng của người viết điếu văn
Làng Thổ Vị (thị trấn Tế Thắng, quận Nông Cống, tỉnh Thanh Hoá) có 460 hộ, với khoảng 1.700 dân, mới được “xếp hạng” là một trong mười làng có người bận rộn bệnh ung thư phổ quát nhất cả nước.
Ông È Minh Hán là cựu sỹ quan quân đội đã có ba mươi năm hoạt động trong rộng rãi ngành ở địa phương, khiến cho trưởng làng Thổ Vị, rồi khiến Chủ tịch Hội Cựu chiến binh, Hội Người già, Chiến trận Giang sơn xã Tế Thắng.
Chính vì hoạt động phổ quát, cũng lại là người có chữ nghĩa ở làng nên hễ Thổ Vị có người nằm xuống là ông “cáng đáng” việc viết và đọc điếu văn. Cứ có người nằm xuống là ông ghi vào một cuốn sổ.
Ông Hán lật giở cuốn sổ biên chép bìa xanh, đó là sổ theo dõi hộ khẩu Thổ Vị trong khoảng khi ông còn làm cho trưởng làng. Giấy sổ đã chuyển màu tiến thưởng, nét mực đã phần nào mờ đi cùng mưa nắng suốt hơn nhị mươi năm ròng. Trang nào cũng có những cái tên được gạch chân, kéo dài bằng mực đỏ với chú thích: K (ung thư). Có những trang sát nhau nhì, ba dấu gạch.
Cứ một số trang lại có một hộ mất từ 3-5 người với cùng một nguyên cớ: K. Ông Hán nói: “Nhà Tân Dung 4 suất, nhà bà Tào hai bà xã chồng và một đứa cháu, nhà bà Úy 3 suất, nhà ông Bưởi 3 suất.
Nhà anh Tạo 4 suất: Lê Văn Tạo, ông bố là Lê Văn Duyên, anh trai là Lê Văn Miên, chị hậu phi là Đỗ Thị Thu. Nhị hiền thê chồng Lê Huy Nghĩa và Lê Thị Thuỷ cùng bị K. Còn cái góc chợ gầy tẹo đầu trục đường kia cũng có đến 5-6 bà goá, chồng đều chết vì ung thư”.
Phương pháp nhà ông Hán mấy con ngõ, nhà ông Đỗ Ngọc Đỉnh có bốn thành viên, 6 năm trước ông Đỉnh “kiếm được án” K tiền liệt tuyến. Hai năm sau bà bà xã Lê Thị Hương phải đi cắt bỏ u. Hai năm sau nữa cô con gái Đỗ Thị Liên đang học hành chuyên nghiệp giang ngoài Thủ đô chợt nằm bẹp vì não, bây chừ Liên đã không còn nhận biết được bất kỳ thứ gì.
Một trang trong cuốn sổ tử với mái nhà có 5 người chết vì ung thư
Ông Hán vừa dò từng dòng mực đỏ vừa nói: “Mở màn từ năm 1993, tôi thấy có phổ thông người chết vì ung thư quá, cả người lớn, cả con nhỏ, nhiều hơn các làng khác một cách bất thường nên tôi lập sổ theo dõi, so sánh không ngờ con số cứ ngày một tăng cao không chấm dứt”.
Năm 2005, ông Hán lên tiếng tình hình “K hàng loạt” ra trạm y tế phường, rồi công bố ra cả Phòng Y tế huyện Nông Cống, nhưng ông bảo “bấy giờ chưa khách hàng nào niềm nở, chưa bạn nào sợ”.
Mấy chục năm ăn, uống amiăng
Thổ Vị “chết danh” là “làng ung thư” từ khi nào không rõ. Sở Y tế Thanh Hoá đã xét nghiệm mẫu nước của Thổ Vị, 70 mẫu nước khắp trong phường, chỉ có 2 mẫu là sử dụng được, rất nhiều các mẫu nước đều nhiễm vi khuẩn, vi trùng và các chất độc hại (23 chất).
Bà con sững sờ hơn khi Sở Y tế đưa ra các chỉ số về ung thư của Thổ Vị: số người mắc bệnh ung thư gan, phổi trong làng chiếm đoạt đến hơn 80% so với các loại ung thư khác, trong đó số bệnh nhân nam choán 80%. Số người bận bịu các bệnh ung thư dưới 30 tuổi (đã chết) choán 8%, số người từ 30 - 55 tuổi chết vì bệnh này chiếm giữ đến 54% và số người trong khoảng 55 tuổi trở lên là 38%.
“Chị gái và anh rể tôi cũng đã ra đi vì bệnh ung thư quái ác nghiệt, loanh quanh nhà tôi có 7-8 người chết vì ung thư. Trong khoảng năm 1993 tới nay, cả Thổ Vị là gần 100 suất (người chết vì ung thư)” – ông Hán xót xa nói.
Không công ty nào đưa ra kết luận cái gì nội địa là khởi thủy chính làm cho người Thổ Vị chết dây chết chùm vì K, nhưng ông Hán thì chắc chắn là do amiăng. Ông bảo trong khoảng mấy chục năm trước, khi ông còn trong quân ngũ, ông đã được học kiến thức về amiăng rồi, nó là loại chất mà người ta hay dùng trong xây đắp, đóng gói vật liệu bí quyết nhiệt, amiăng chỉ bị đốt ở nhiệt độ ngang với dung nham núi lửa: 4.3000C.
Mọi sự mở đầu trong khoảng những năm 1960. Bấy giờ một xí nghiệp của Nhà nước về khai mỏ đá phong hoá (bà con gọi là đá mồ côi) ở dãy núi Nưa, cách Thổ Vị chỉ một cây số. Nhưng rồi khi tính toán thì hiệu quả kinh tế không cao nên họ bỏ qua dang, bao lăm là đá nằm lăn lóc dưới chân núi. Đá ấy chứa amiăng.
Bấy giờ Thổ Vị phát động phong trào bỏ sử dụng nước mặt (ao hồ), đào giếng khơi lấy nước sinh hoạt. Sẵn đá xí nghiệp kia bỏ lại, nhà nào cũng tham gia chân núi lấy đá amiăng về xây giếng, kè bờ ao. Tới khi thả gàu múc nước, nước vỗ tham gia đá, các sợi amiăng bị bào mòn, hoà lẫn tham gia nước.
Những bờ ao được kè bằng đá có chứa amiăng ở Thổ Vị vẫn còn nhiều. Ông Hán vừa cầm hòn đá, vừa lấy dao rựa băm, bụi trắng bay lở tở, ông bảo: “Loại đá này có phần đông vỉa bột trắng là các sợi amiăng. Lúc khô thì không sao, chứ theo thời gian, các vỉa amiăng gặp gỡ mưa là vữa ra, hòa tham gia nước chảy xuống ao, đại dương và ngấm vào lòng đất”.
Suốt bốn mươi năm trời, khắp Thổ Vị ăn, uống nước đầy những sợi amiăng mà chẳng phải hay nhân thức. Đến tận năm 2000, bà con mới dần bỏ giếng thơi để sử dụng nước giếng khoan, thế nhưng dưới mấy chục mét đất sâu kia, không khách hàng nào biết được là nước có bị nhiễm amiăng hay không. Chỉ nhân thức, hằng năm số người mắc và chết vì ung thư vẫn cứ tăng.
Ông Nai lưng Minh Hán chắc chắn cỗi nguồn là vì nguồn nước sinh hoạt bị nhiễm amiăng
Chủ toạ thị trấn Tế Thắng – ông Hoàng Văn Khánh cho nhân thức: “Sở Y tế, Sở Nông nghiệp, Sở Khoáng sản và Không gian đã về Thổ Vị lấy mẫu nước mang đi xét nghiệm phổ thông lần nhưng chỉ kết luận là do ô nhiễm chung. Vấn đề này tôi thấy không thuyết phục lắm. Theo tôi, nguyên nhân là do nguồn nước bị nhiễm amiăng.
Năm 2011, khi đó tôi là Phó Chủ tịch phố, có một dự án nước sạch sẽ khoảng ba mươi tỉ đồng bỏ ra cho “làng ung thư”, nhưng không hiểu sao lại dừng. Bộ hồ sơ đề nghị được cấp nước sạch sẽ tôi vẫn giữ đây. Người địa phương thì họ sợ những tai tiếng, giới trẻ sẽ khó khăn lấy vợ lấy chồng nên họ cũng hơi ái ngại khi được hỏi”.
Trưởng thôn Thổ Vị, ông Trằn Văn Bông thì bảo: “Ung thư thì bao năm nay… vẫn thế, người chết vì ung thư vẫn cứ đều đều, chỉ khác là bây giờ cư dân khám sớm, phát hiện sớm để nhân tố trị”.
Hồ hết lần bà con gửi đơn từ đến các công ty chức năng kêu cứu, yêu cầu các đơn vị quản lý, các ngành vào cuộc giúp đỡ ngăn chặn cái án ung thư. Mấy năm nay, Ngân hàng Chế độ cho mỗi hộ mượn 8 triệu tiền việt để xây bể nước mưa.
Nước ngầm đã ô nhiễm, đã dính amiăng rồi thì bà con chỉ còn biết trông vào nước trong khoảng trời đổ xuống. Mà cứ sử dụng thế thôi chứ có khách hàng nào lấy nước mưa đi xét nghiệm bao giờ đâu mà biết được là bình an hay không.
Sau 40 năm phân tích, từ năm 1973, Đơn vị Y tế Quả đât (WHO) đã có đủ chứng cứ để xếp gần như các loại amiăng tham gia đội ngũ là một trong các chất gây ung thư ở người. Các nước Mỹ, Đức, Úc, Đoàn kết Châu Âu cũng đều chắc chắn điều đó.
Amiăng gây bệnh bụi phổi, ung thư phổi, ung thư trung biểu mô bất lương tính (màng phổi, màng bụng, màng tim), mảng màng phổi, tràn dịch và dày màng phổi, ung thư thực quản, buồng trứng. Người tiếp xúc với amiăng thường phát bệnh sau khi tiếp xúc rất lâu từ 20-30 năm.
Amiăng xâm nhập tham gia cơ thể và gây hại chính yếu qua tuyến phố hô hấp, khi người công tích và người dùng hít phải bụi hô hấp có chứa bụi amiăng phát tán trong môi trường.
Các công tác nảy sinh bụi cơ bản trong trật tự sản xuất hoặc trong dùng tại tập thể (khoan, cắt, phá toá đập các tấm lợp, vật liệu có chứa amiăng, sử dụng các nguyên liệu amiăng để làm con đường, đổ khiến cho móng nhà…).
Xem nhiều hơn: Mua Hàng Nhật Online
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét